biuro@ippmanagement.pl +48222198580 ippmanagement

Restrukturyzacja w praktyce (analitycznie): Odsetki przyszłe od należności kredytowych i pożyczek w świetle art. 81 – Ustawy prawo restrukturyzacyjne w toku przyśpieszonego postępowania układowego oraz postępowania układowego.

Wprowadzone treścią art. 81 ust 1 ustawy Prawo restrukturyzacyjne, rozwiązanie dotyczące sposobu wyliczenia całkowitej kwoty wierzytelności niewymagalnych wynikających ze stosunków o charakterze ciągłym oraz kredytów jak i pożyczek. Wyznacza metodologię jaką wierzyciel powinien posłużyć się aby  zawrzeć w wykazie wierzytelności, kwotę wierzytelności ustaloną z najwyższą starannością.

 

Jednak czy aby na pewno treść tego przepisu przystaje do aktualnych realiów biznesowych oraz powtarzalnych stanów faktycznych?

 

Rozwiązanie to oparto o dwa elementy warunkujące wyliczenie wierzytelności o wskazanym wyżej charakterze.

Pierwszym z nich jest kryterium przyszłego okresu za jaki maksymalnie mogą zostać naliczone odsetki od zobowiązania ewidencjonowanego na dzień przyjęty przez wierzyciela w wykazie wierzytelności – na etapie składania wniosku restrukturyzacyjnego, docelowo wykazie wierzytelności sporządzanym przez nadzorcę sądowego na dzień poprzedzający dzień otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego.

Jako maksymalny przyszły okres czasu ustawodawca wskazał okres od dnia otwarcia postępowania do dnia wymagalności świadczenia przyszłego, jednak okres ten nie może być dłuższy niż dwa lata – rozumiane zgodnie z dyrektywami kodeksu postępowania cywilnego, którego przepisu stosujemy odpowiednio.

Drugim elementem warunkujących wyliczenie odsetek przyszłych jest ich maksymalna wysokości wyrażona poprzez stopę procentowaną nie wyższą niż 6% w skali roku. Tym samym odnosząc tą wartość praktycznie do zwartych umów kredytów i pożyczek. Wartość ta zdaje się być korzystna dla dłużników patrząc z perspektywy aktualnie obowiązujących warunków kredytowych dla przedsiębiorców na Polskim rynku bankowym.

Zwłaszcza jeśli uwzględnimy, że część pieniądza Dłużnicy pozyskiwali (ze względu na swoją sytuacje) nie tylko od podmiotów dominujących kredytowo ale również od banków spółdzielczych czy tez funduszy pożyczkowych, gdzie koszt pieniądza jest odbiega na niekorzyść Dłużnika od średniej rynkowej.

Jednak przedstawione ułatwienie w świetle postępowań restrukturyzacyjnych o charakterze układowym niesie za sobą znaczne ryzyko związane ze stosowaniem wskazanych przepisów wprost bez analizy konkretnego przypadku.

O ile Dłużnik składający do sądu wykaz wierzytelności posłuży się obecnie wskazanym przepisem wprost aby wypełnić warunki właściwej zawartości merytorycznej wniosku, może być to ryzykowne w zależności od ukształtowania propozycji układowych, a wszystko wynika ze specyfiki zobowiązań wobec banków, których utrzymanie w obsłudze ze względu na specyfikę regulacji bankowych,  z dużym prawdopodobieństwem nie będzie wiązać z możliwością znacznych ustępstw w sferze warunków finansowych, jak bywa to w przypadku pozostałych wierzycieli.

 

Celem wskazania możliwych „pułapek” czekających na zmierzających do restrukturyzacji przedsiębiorców najłatwiej posłużyć się analizą przypadku.

 

  1. Spółka X posiada 4 zobowiązania wynikające z kredytów oraz pożyczek, zaciągane w różnych instytucjach bankowych.
  2. Oprocentowanie wszystkich zobowiązań przekracza 6% tym samym dla wyliczenia ostatecznej kwoty należności zgodnie z analizowanym art. 81, przyjmujemy stawkę maksymalną 6%.
  3. Dwa zobowiązania zapadają przed upływem dwuletniego okresu wskazanego w ustawie
  4. Pozostałe dwa zobowiązania powinny być spłacane przez odpowiednio 5 oraz 9 lat od momentu otwarcia restrukturyzacji

 

Jednak zgodnie z analizowanym przepisem możemy naliczyć od nich odsetki za maksymalnie dwa lata naprzód i taką kwotą wierzytelności posługiwać się w spisie wierzytelności kierowanym przez Dłużnika do Sądu wraz z wnioskiem wykazem wierzytelności. Również po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego w ramach spisu sporządzanego przez nadzorcę sądowego, ustawodawca wskazuje nam kryteria wynikające z analizowanego przepisu jako ostateczne.

Wszystkie powyższe działania wydają się wprost zapewniać zgodność działania Dłużnika z obowiązującymi przepisami, czy aby na pewno takie działanie przyniesie oczekiwany skutek biznesowy poprzez zatwierdzenie układu?

 

Propozycje układowe – Jak zachować właściwy status zobowiązania bankowego w świetle art. 81 ust. 1

Bezpośrednie stosowanie przez dłużnika w ramach ostatecznego wykazu wierzytelności art. 81 ust. 1 może doprowadzić do wykrycia przez Bank finansujący zdarzenia defaul (zmiany statusu zobowiązania z niewymagalnego na wymagalne w związku z wystąpieniem przesłanek określonych w polityce kredytowej instytucji finansującej), a co za tym idzie wypowiedzenia umowy.

Abstrahując od konieczności zachowania ciągłości umów wynikającej z otwarcia restrukturyzacji – vide. art. 256 ustawy Prawo restrukturyzacyjne, zaspokojenie banku w sposób wymuszający udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań, których umowy nie zostały wypowiedziane, będzie skutkowało wykryciem zdarzenia default powodującym wypowiedzenie umowy kredytu / pożyczki a w konsekwencji postawienie zobowiązania w pełnej niespłaconej kwocie w stan wymagalności.

Co więcej Dłużnicy świadomi skutków takiego zachowania banku powinni przewidywać w propozycjach układowych pełne zaspokojenie zobowiązań bankowych. Jednak 100% zaspokojenie kredytów i pożyczek przewidziane w ramach warunków układu, który miałby zostać poparty przez bank w oczywisty sposób będzie kłóciło się z treścią art. 81 ust. 1, gdyż dłuższe niż dwuletnie okresy spłaty oraz oprocentowani wyższe niż 6% w skali roku w sposób oczywisty wychodzą poza ramy dyrektywy wskazanej w omawianym przepisie.

 

Jak postępować w takim wypadku?

Z naszej praktyki zaakceptowanej przez nadzorcę sądowego możemy wskazać, że słusznym rozwiązaniem jest odstąpienie od stosowania art. 81 ust. 1 w całości lub w części, w sytuacji gdy po pierwsze kłóci się on z propozycjami układowymi, a zapewne także wtedy gdy znamy stanowisko banku związane z kwestią udzielenia ulgi w spłacie wobec zobowiązań dla których umowy nie zostały wypowiedziane.

 

Rekomendujemy prezentowanie w wykazie kwoty wierzytelności w następujący sposób:

 

dla etapu składania wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego

  1. Kwota kapitału pozostała do spłaty na dzień sporządzenia wykazu – jednolita data dla wszystkich wierzytelności w wykazie kierowanym do sądu
  2. Odsetki wyliczone zgodnie z modelem art. 81 ust. 1

Powyższa rekomendacja pozwoli wypełnić wszelkie kryteria formalne wniosku, analizowane z punktu widzenia Sądu.

 

dla etapu składania ostatecznego wykazu wierzytelności

  1. Kwota kapitału pozostała do spłaty na dzień sporządzenia wykazu – według daty na dzień przed otwarciem postępowania restrukturyzacyjnego
  2. Odsetki – realna kwota odsetek pozostała do spłaty przy uwzględnieniu w pierwszej kolejności propozycji układowych

 

Dla powyższych warto również wskazać na art. 81 ust. 5 zgodnie, z którym w wypadku posiadania przez Dłużnika finansowania z limitem do wykorzystania, ustawodawca przewiduje aby w spisie wskazać kwotę wykorzystaną do dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, co nie wymaga kontestowania, gdyż zmierza zasadniczo do pełnego zaspokojenia wierzyciela instytucjonalnego.

Wystąpienie sprzeczności pomiędzy wykazałem wierzytelności a propozycjami układowymi może w oczywisty sposób zniweczyć wykonaną pracę i doprowadzić do zakwestionowania kwoty wierzytelności przez wierzyciela instytucjonalnego, co gorsze skutek w postaci nawet niezamierzonego naruszenia i tak już nadszarpniętego zaufania instytucji finansującej może doprowadzić do negatywnego rozstrzygnięcia głosowania nad układem w zapewne „kluczowej” grupie wierzycieli.

Tym samym zachowanie transparentności i kierowanie się interesem wierzycieli przełożonym na wyniki głosowania nad układem, należy wskazać jako elementy mające pierwszeństwo przed stosowaniem art. 81 ust. 1, którego literalne wdrożenie może skutkować przedstawieniem wobec Wierzyciela – banku, warunków zaspokojenia, które nie zyskają akceptacji decydentów odpowiadających przez własnym organem nadzorczym (Komisją Nadzoru Finansowego), a co za tym idzie niezatwierdzeniem układu,  w konsekwencji upadłością likwidacyjną przedsiębiorstwa Dłużnika.

Tym samym pragniemy zwrócić szczególną uwagę przedsiębiorców formułujących propozycje układowe wobec banków, aby w pierwszej kolejności kierowali się aspektami biznesowymi oraz wykonalnością układu.

Obecne przepisy zapewne w toku realizowany postępowań ulegną rewizji i niewątpliwie art. 81 ust. 1  ustawy prawo restrukturyzacyjne jest jednym z przepisów, których dostosowanie do realiów obrotu rynkowego jest nieuniknione.

 

 

W razie pytań związanych z materią artykułu oraz generalna materia postępowania restrukturyzacyjnych zapraszamy do kontaktu pod adresem piotr@ippmanagement.pl